Column EWEC: Even wat inzicht

Het energievraagstuk draait om vermogen in gas, elektriciteit en warmte. Hoe dat zich tot elkaar verhoudt, vraagt om meer kennis. Energie-adviseur Arno Harting legt mij uit hoe het zit met kilowatturen (kWh) en joules en m3 gas.

„Dag Mariëlle, zonder kennis geen inzicht. Daarom eerst wat taaie theorie over vermogen en energie. Vroeger werden stofzuigers aangeprezen met ‘Nu met meer vermogen; verhoogd van 1.200 naar 1.500 Watt’. En dat geeft precies aan wat een Watt (W) is. De eenheid van vermogen. En als je een uur stofzuigt, dan is er 1.500WattUur of 1,5kiloWattUur (kWh, de k voor duizend -denk aan kilometer- en de h van hour=uur) aan energie verbruikt. Kosten, ongeveer vijf eurodubbeltjes. Heb je een stofzuiger met 750W, dan zal die minder zuigkracht hebben en ben je voor hetzelfde resultaat wellicht twee uur bezig. Ook 1,5kWh energie. Stofzuig je maar een uur, dan is je huis met de stofzuiger van 750W minder schoon, maar heb je ook minder energie verbruikt.

Nu naar verwarmen. Als het buiten 10 graden vriest en je wil je minder goed geïsoleerde woning toch comfortabel op 20 graden hebben, dan moet de gehele verwarmingsinstallatie, dus de ketel én het afgiftesysteem (alle radiatoren bijvoorbeeld) misschien wel 12.000W of 12kW vermogen leveren. Niet voor een uur maar continue zolang deze koude blijft. Voor een etmaal dus 24 uur. Goed voor 288kWh energie. Heeft de installatie in je woning minder vermogen door bijvoorbeeld een veel lagere radiatortemperatuur dan wordt het elk uur een beetje kouder in huis.

Die 288kWh kunnen we ook vertalen naar een hoeveelheid gas. Een kubieke meter aardgas (rendementen even buiten beschouwing latend) is 35 miljoen Joule (MJ, Mega (M) staat voor miljoen, de kleine m is van milli!). En 1 Joule is 1 Wattseconde (Ws). Die 288kWh komt na enig rekenwerk uit op 30m3 gas die nodig is om de woning voor een etmaal op 20 graden te houden bij strenge vorst. Met zeven miljoen woningen en een vorstperiode van vijf dagen is dat 1 miljard m3 aardgas, een hele ‘bel’.

Gelukkig zijn huizen tegenwoordig beter geïsoleerd en vriest het niet vaak zo lang zo streng. Nu terug naar warmtebronnen van buiten het tuinhek. Zonder de luxe van aardgas moeten die voldoende vermogen in Watts kunnen leveren om veel woningen gedurende de winter te verwarmen. En voldoende Joules ‘in voorraad’ hebben om een heel stookseizoen te kunnen leveren. Dat is nogal wat. Je wilt niet in de situatie komen dat halverwege de winter de energievoorraad leeg is.”

Mariëlle Oostveen, vrijwilliger EWEC en Arno Harting, adviseur Energietransitie