Gerben Joustra geeft rondleiding aan mozaïekers in de Grote Kerk in Wijk bij Duurstede

WIJK BIJ DUURSTEDE De prachtige Grote Kerk op de Markt is zeker een bezoek waard. Dat vonden ook de mensen die bij het Ewoud & Elisabeth Gasthuis werken aan weer een fraai mozaïek en een aantal mantelzorgers. In de kerk werden zij rondgeleid door amateur-archeoloog Gerben Joustra. Zo werd er bijvoorbeeld stilgestaan bij de grafstenen.

Na een hartelijke ontvangst waarbij even werd stilgestaan bij de infrarood panelen die sinds kort de kerk verwarmen, vertelde Gerben Joustra over de heiligenbeelden. „Mensen gingen en gaan naar een kerk om wat moois te zien.”  Ook stond hij uitgebreid stil bij de Beeldenstorm. Tijdens de reformatie in 1579 brandde het koor van de kerk uit, waarschijnlijk door brandstichting. In 1581 werd de kerd door de overheid toegewezen aan de protestanten die alles uit de kerk verwijderden wat herinnerde aan de Rooms-Katholieke eredienst.

Dichter Freek, die ook bij de onthulling van het mozaïek in het E&E Gasthuis een fraai gedicht voordroeg, trakteerde de bezoekers ook nu op enkele gedichten, natuurlijk ook over Wijk. Na het welverdiende applaus ging de rondleiding door.

Tot de Franse tijd (1795) werden overledenen vaak in een kerk begraven. De rijkere bevolking kreeg een grafsteen met de naam en functie. Joustra nam zijn gasten mee naar de grafstenen en vertelde over één van deze stenen, de grafsteen van Maria van Riebeeck. Dit was meteen een mooie aanleiding om te vertellen over het Huis Riebeek, een kasteel dat heeft gestaan op het huidige Vikinghofterrein. Dit huis zou het eigenlijke stamhuis van de familie Van Riebeeck geweest zijn. De graven in de kerk zijn geruimd en de grafstenen kregen een andere plek in de kerk toen er vloerverwarming is aangelegd.

Stilgestaan werd ook bij de periode van de West Indische Compagnie in de zeventiende en achttiende eeuw, de tijd dat het gewoon was om mensen te kopen die naar Amerika werden gebracht. In de kerk zijn de plaquettes van de families Van Cortlandt en Van Wijck te zien, dit naar aanleiding van een bezoek van Philip van Wijck in 1960. Philip van Wijck was een verre nazaat van Olaff Steffense van Cortlandt en Cornelis Barentsen die in 1636 en 1660 vanuit Wijk bij Duurstede naar Nieuw-Amsterdam emigreerden. Uit deze geslachten zijn maar liefst vijf burgemeesters van New York voortgekomen.

Gerben Joustra beëindigde zijn tour bij de Tien Geboden. Er moest even in het geheugen worden gegraven, maar uiteindelijk wisten de gasten er nog wel een aantal te noemen. Omdat men graag nog iets wilde weten over het orgel, werd hierna nog een korte uitleg gegeven over hoe het Harrison & Harrison orgel vanuit Engeland naar Wijk bij Duurstede werd gebracht en hier volledig is gerestaureerd.

Na de rondleiding was er nog even de gelegenheid om in de Open Hof een kopje koffie te drinken tot besluit van een leerzaam bezoek.