Column EWEC: In de war

Het is half oktober als ik stomverbaasd vanaf mijn thuiswerkplek naar de appelboom van mijn buurman kijk. Zie ik echt bloesem? Dat kan niet waar zijn. Maar de kleine bloemetjes in de bovenste takken vertonen alle kenmerken van appelbloesem die je eind april en begin mei volop kunt bewonderen in de vele boomgaarden van de Krommerijnstreek. Het exemplaar in de tuin van mijn buurman had echter vorig voorjaar helemaal niet gebloeid. En er waren dus ook geen appels. Argwanend heb ik deze herfst en winter de ontwikkelingen van de appelboom gevolgd. De temperatuur bleef lang in de dubbele cijfers en nu zit ik eind februari tegen takken vol hele kleine appeltjes aan te kijken. Ze moeten nodig gedund worden, dan kunnen de overgebleven appels uitgroeien tot aantrekkelijk grote exemplaren, zou ik zeggen als het juni zou zijn. Maar dat is niet aan de orde, inmiddels zien ze er verdroogd uit en kunnen ze hooguit als decoratie dienen.

Ik zag begin januari en ook nu al bloeiende prunussen. Het zijn er nog niet heel veel, en het gaat ook niet op voor alle bomen en heesters kennelijk, maar de cyclus van deze exemplaren ligt op zijn kop. Wat veroorzaakt die verwarring? Wat maakt ze anders dan die andere bomen in de boomgaarden en meeste tuinen? Ik weet dat ook in warmere regionen, zoals in Zuid-Afrika, een cyclus van zomer en winter ervoor zorgt dat bomen, heesters en planten in hun voorjaar (= onze herfst) bloeien en in hun najaar blad verliezen of doodgaan. Droogte lijkt daar de trigger voor alles wat groeit en bloeit om in winterstand te gaan. De zomers daar zijn warm, maar vooral ook nat met elke dag wel een korte, hevige regen- of onweersbui. Ik ben geen bioloog, maar kennelijk zorgt droogte ervoor dat de bomen hun blad in de herfst verliezen. De eerste verfrissende buien in het voorjaar zorgen ervoor dat het gras weer gaat groeien.

Wat als ons (en dat van onze buurman) zuinige sproeibeleid ervoor zorgt dat de appelboom door de regen in het najaar pas gaat bloeien? Dan kan dat natuurlijk niet nog eens in mei. Weten doe ik het niet en ongetwijfeld wordt er door de Universiteit van Wageningen allang onderzoek gedaan naar dit rare verschijnsel en is er een verklaring voor, maar ik blijf erbij: de appelboom van de buurman is gewoon in de war. Jammer, waarschijnlijk weer geen eetbare appels dit jaar.

Mariëlle Oostveen, vrijwilliger EWEC