Column EWEC: Wen er maar aan

In de vorige column heeft Arno berekend hoeveel oppervlakte aan ‘thermische’ zonnevelden nodig is om in de warmtebehoefte te voorzien van onze gemeente. We zijn er niet met zonnevelden voor de opwekking van groene stroom. Er is ook een alternatief nodig voor het aardgas waarmee we onze huizen verwarmen. En dat kost ruimte, binnen én buiten ons tuinhek.

“Dag Mariëlle, in mijn vorige column eindigde ik met de inschatting dat om in de volledige warmtevraag in Wijk bij Duurstede te kunnen voorzien met een thermisch zonneveld, zo’n 522.600GJ, er ruim 40 hectare nodig is. Dat is tweederde van het oppervlak van de beoogde zonnevelden voor stroomopwekking. We moeten beseffen dat de transitie naar een toekomstbestendige energievoorziening heel veel ruimte vraagt: in de hoogte, de diepte, de breedte, in geluid. Nederland is verwend met die grote gasbel onder Groningen en de vele kleinere elders op land en in zee. Die oorspronkelijke ruimte, in de Groningse bodem, zal nu nodig zijn boven de grond. Op en in ons eigen huis of perceel krijgen we te maken met een warmtepomp die groter is dan de oude gascombiketel. Ook is een opslagvat nodig, vaak boiler genoemd voor warmtapwateropslag en een bodembron in achtertuin of oprit. Als we in de tuin zitten, willen we afstand houden van het gezoem en getik van de buitenunit van een warmtepomp. Ook buiten ons tuinhek is extra ruimte nodig. Ik noemde al een thermisch zonneveld, transportleidingen en grootschalige opslagsystemen. Ook bij andere soorten energiebronnen is de vraag naar ruimte groot. Zo hoorde ik eens een hoogleraar zeggen, ‘elke windmolen op zee betekent een extra hoogspanningsmast op land’. Er is dus meer ruimte nodig voor het plaatsen van voorzieningen, maar ook voor milieu gerelateerde ruimte om de overlast binnen de perken te houden. Met een Nederland dat tjok- en tjokvol is, zitten al die belangen en ruimtevragers elkaar meer en meer in de weg.

De ruimte die voor onze warmte eerst werd uitgebuit onder Groningen, in de permafrost van Siberië, in de Arabische woestijn voor de olie en in Australië voor de kolen, zal bij onze toekomstige duurzame energievoorziening voor een aanzienlijk deel over Nederland worden ‘uitgesmeerd’. En gevonden moeten worden in onze huizen, onze tuinen en onze backyards. Wen er maar aan. Volgende keer gaan we verder met onze zoektocht naar oplossingen voor het warmtevraagstuk. Zijn er alternatieven die minder of andere ‘ruimte’ kosten?”

door Mariëlle Oostveen, vrijwilliger EWEC en Arno Harting, adviseur Energietransitie