Column EWEC: Baas over eigen warmte

De gaskraan in Groningen is definitief dichtgedraaid. Ons gas komt met tankers in onze havens aan die daarop niet zijn ingericht. Grote internationale pijpleidingen worden gesaboteerd. Ons gasgebruik plaatst ons en onze overheid voor steeds grotere problemen. Hoe komen we aan gas? Hoe houden we het betaalbaar? Hoe kunnen we van het gas af? Nederland is op zoek naar alternatieve energiebronnen die het Groningse gas vervangen dat sinds eind jaren zestig ons warm hield. Besparen en meer (groene) stroom gebruiken zijn goede manieren om de vraag te verminderen, maar volstrekt ontoereikend om echt onafhankelijk te worden van buitenlandse aanbieders van warmtebronnen. Daarvoor zijn onorthodoxe maatregelen nodig en zullen we allemaal onze verantwoordelijkheid moeten nemen. Dat is me zo onderhand wel duidelijk. Niet in de laatste plaats door de lessen die energie-adviseur Arno Harting ons in deze column heeft gegeven: wen er maar aan.

Ons landschap gaat veranderen. Waarschijnlijk net zo ingrijpend als ten tijde van de industriële revolutie toen massa’s arbeidskrachten nodig waren voor de grote fabrieken. Toen kwamen er fabrieken met indrukwekkende schoorstenen en heel veel goedkope, uit de grond gestampte, woningen. Nu staan we waarschijnlijk voor net zo’n grote verandering. Windmolens op zee en land leveren ons stroom als het waait, zonnevelden leveren de meeste stroom als de koperen ploert zich in volle pracht aan ons toont. Dat zien we de laatste jaren al toenemen. Maar daarmee zijn we er dus nog niet. Voor continu voldoende warm tapwater is extra warmte nodig. Met behulp van thermische zonnevelden, warmteterugwinningssystemen en en/of andere aanvullende voorzieningen om ook als de zon en de wind het laten afweten voor later gebruik. In plaats van grote schoorstenen en grote fabrieken, zijn we op zoek naar energiebronnen. Dat vraagt ruimte. Met warmtepompen binnen en buiten woningen en bedrijven, warmwateropvang, -transport en -opslag en zo min mogelijk overlast. Dat vraagt om overleg met elkaar, in de wetenschap dat als de één nee zegt tegen een voorziening, de ander wel ja moet zeggen. Maar een oplossing is wel nodig. Ik laat dit vraagstuk niet over aan de grote bedrijven die kiezen voor de weg van de minste weerstand en de grootste winst voor de aandeelhouders. Laten we vooral baas zijn over onze eigen warmte, met overlast die we voor iedere inwoner zo laag mogelijk houden. En winst die in onze eigen portemonnee vloeit.

Mariëlle Oostveen, vrijwilliger EigenWijkse Energie Coöperatie