Afbeelding
Afbeelding van Pete Linforth via Pixabay

Nederlandse cyberbeveiligingsdrills: een grondig overzicht

18 januari 2024 om 09:52 Partnercontent

Nederland versterkt zijn cyberweerbaarheid met een proactieve strategie, waarbij grootschalige cyberbeveiligingsoefeningen regelmatig op de agenda staan. Overheidsorganisaties, private ondernemingen en beheerders van vitale infrastructuur bundelen hun krachten in deze oefeningen.

Het Cybersecuritybeeld Nederland 2023 (CSBN) belicht overheidsentiteiten die cyberaanvallen inzetten om hun internationale doeleinden te realiseren. Ook wijst het op chantage als een winstgevend inkomen voor cybercriminelen en de nieuwe risico’s die innovatieve technologieën zoals artificiële intelligentie met zich meebrengen. De Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding en Veiligheid (NCTV), de uitgever van het CSBN, raadt organisaties aan om voorbereid te zijn op onvoorziene omstandigheden en hun beveiligingsstrategieën daaraan aan te passen.

In de afgelopen maand namen drieduizend medewerkers van honderdtwintig overheidsinstellingen en vitale bedrijven in Nederland deel aan een oefening waarin gereageerd werd op een grootschalige digitale aanval die impact kon hebben op de fysieke wereld.

Deze oefeningen tonen prachtig aan hoe publiek-private partnerschappen kunnen functioneren; ze bundelen middelen om gezamenlijk digitale gevaren te bestrijden. Ze worden geleid door het Nationaal Cyber Security Centrum (NCSC) van Nederland. Het NCSC helpt niet alleen bij het opbouwen van vertrouwensrelaties tussen verschillende belanghebbenden voor effectief incidentmanagement, maar coördineert ook deze proactieve inspanningen en zorgt ervoor dat ze in overeenstemming zijn met de algemene nationale veiligheidsdoelstellingen.

Het resultaat van deze voortdurende inzet voor het versterken van onze nationale verdedigingsmechanismen? Wij allen - burgers, bedrijven en overheden - krijgen de kans om veilig te navigeren door onze onderling verbonden wereld in het midden van wervelende cyberstormen.

Het ontrafelen van de grootschalige cyberbeveiligingsoefening: doel en ontwerp

Naast de nationale overheid namen ook gemeenten, veiligheidsregio’s, personeel van elektriciteitsnetbeheerder Tennet, bedrijven voor energie- en drinkwatervoorziening, internetdienstaanbieders en de inlichtingendiensten AIVD en MIVD deel aan de oefening.

Het scenario van de oefening was gedeeltelijk geheim, dus alle details zijn niet bekend. Wat we wel weten, is dat het scenario gebaseerd was op de realiteit van vandaag.

Een kritisch resultaat van de oefening was dat in een crisissituatie onduidelijk is welke organisaties als eerste hulp nodig hebben. De volledige resultaten van deze cyberoefening worden pas volgend jaar aan de Tweede Kamer gepresenteerd.

Het begrijpen van hoe grootschalige cyberbeveiligingsoefeningen werken, verschaft waardevolle inzichten in hun ultieme doel. Dat primaire doel is eenvoudig maar groots: het vergroten van zowel de nationale paraatheid als de weerbaarheid tegen voortdurend evoluerende cyberdreigingen.

De sleutel tot dit doel ligt in het gedetailleerd ontwerpen van realistische cyberaanvalscenario’s.

  • Deze scenario’s weerspiegelen angstaanjagende mogelijke uitdagingen, of het nu gaat om malware-infecties, ransomware-campagnes of geavanceerde, persistente bedreigingen gericht op overheidssystemen.
  • De oefenontwerpers richten zich zelfs op gesimuleerde aanvallen op cruciale infrastructuursectoren, met als doel het publieke vertrouwen te ondermijnen.
  • Deze realistische simulaties worden ontwikkeld door een collectief van cyberbeveiligingsexperts, dreigingsanalisten en actieve vertegenwoordigers van de industrie. Deze scenario’s krijgen een onheilspellende authenticiteit die is gebaseerd op de digitale oorlogsvoering van de 21e eeuw. Hun inzicht bereidt deelnemers voor op nieuwe bedreigingen op basis van tactieken, technieken en procedures (of TTP’s) van tegenstanders, waardoor ze snel kunnen reageren als dergelijke gebeurtenissen zich voordoen.

Een aspect dat bij dit alles niet over het hoofd mag worden gezien, is de rol van een veilige en privé-internetverbinding. Hier komt het concept van een Virtual Private Network (VPN) in beeld. Voor velen roept dit de vraag op: VPN wat is dat? Een VPN is een technologie waarmee je een veilige verbinding kunt maken over een minder veilig netwerk tussen je computer en de internetserver. Het beschermt je internetverkeer tegen interferentie, spionage en censuur.

Deze samenwerking strekt zich ook uit buiten de Nederlandse grenzen. Door gebruik te maken van wereldwijde patronen krijgen we een holistisch begrip van de internationale methoden die worden gebruikt om cybercriminaliteit te bestrijden, en worden onze inspanningen wereldwijd gestroomlijnd voor sterke grensoverschrijdende allianties. Internationale instanties zoals ENISA (European Union Agency for Cybersecurity) en NATO CCDCOE spelen hierbij een belangrijke rol door kennisuitwisseling tussen landen te faciliteren. Het uitwisselen van kennis op internationaal niveau is van cruciaal belang voor scenario-updates.

Collectieve reactiecapaciteiten vormen een andere pijler van deze oefeningen. De oefeningen testen gecoördineerde samenwerkingsinspanningen in verschillende sectoren, zowel overheidsorganisaties als particuliere ondernemingen, waarbij robuuste reacties op dreigende incidenten effectief worden georkestreerd als één verenigde entiteit die elke potentiële dreiging het hoofd kan bieden.

Door het combineren van gedetailleerde scenario-ontwerpen met rigoureuze testprotocollen die het reactievermogen van meerdere sectoren onder druk evalueren, fungeren deze grootschalige beveiligingsoefeningen als onschatbare strategische interventies. Ze versterken niet alleen onze verdediging tegen geduchte digitale vijanden, maar dienen ook als een trainingshulpmiddel.

Scenario-ontwikkeling en updates: een continu proces

Het creëren van scenario’s voor cyberbeveiligingsoefeningen is een kunst die de werkelijkheid weerspiegelt. Hierbij wordt gebruikgemaakt van de nieuwste informatie over tactieken, technieken en procedures van cyberaanvallers. Deze simulaties zijn ontworpen om recente patronen van wereldwijde cyberaanvallen na te bootsen, waardoor het realisme wordt verrijkt en de simulaties relevant blijven.

Achter deze fascinerende scripts zitten ervaren professionals: een consortium van cyberbeveiligingsexperts, dreigingsanalisten en belanghebbenden uit de branche. Ze ontleden recente incidenten en onderscheiden opkomende trends terwijl ze zowel openbronbeoordelingen als geheime briefings doornemen. Elk overzicht dient als een nieuwe draad geweven in het steeds veranderende tapijt van potentiële bedreigingen.

Maar zelfs als we het hebben over digitale strategische spelletjes op gesimuleerde slagvelden, moeten we niet vergeten dat het niet alleen om technologie gaat.

Samengevat? Het beveiligen van virtuele gebieden houdt in dat uitgestrekte netwerken de situaties vanuit alle hoeken in kaart brengen. Van aanvalsstrategieën die incidenten uit de echte wereld weerspiegelen op gesimuleerde velden tot aan wettelijke vereisten die toezicht houden op vitale netwerkbeschermingsoperaties tegen potentiële digitale aanvallen.

Stimulansen en samenwerking: deelname aan cyberbeveiligingsoefeningen aanmoedigen

In een ecosysteem waarin cyberdreigingen een grote rol spelen, levert deelname aan cyberbeveiligingsoefeningen een groot aantal voordelen op voor organisaties. Het aanbieden van toegang tot de nieuwste informatie over bedreigingen fungeert fundamenteel als een van deze stimulansen. De waardevolle blootstelling stelt deelnemers in staat om op de hoogte te blijven van recente trends en mogelijke kwetsbaarheden die kunnen worden uitgebuit door kwaadwillende entiteiten.

Simpel gezegd: deelname wordt niet alleen gezien als een investering die de weerbaarheid van een organisatie vergroot, maar ook als een verpakte omgeving die lucratieve stimulansen biedt, zoals risicoverlaging of het verminderen van financiële repercussies als gevolg van onvoorziene inbreuken, waardoor het moeilijk te missen kansen zijn voor alle betrokken stakeholders!

Inzichten en implicaties: leren van de cyberbeveiligingsoefening in Nederland

Door zware cyberbeveiligingsoefeningen wordt de waarde van voorbereiding snel duidelijk. Laten we een aantal praktische inzichten uit deze grootschalige initiatieven opdoen.

  • Voorbereidingsstrategieën tegen cyberbedreigingen

Kunt u zich een betere voorbereiding voorstellen dan het uitgebreid testen van uw kracht? Elke betrokken entiteit ondergaat gesimuleerde aanvalsscenario’s uit de echte wereld, waardoor ze bruikbare kennis krijgen over hun weerbaarheid tegen de tactieken van krachtige tegenstanders. Updates van de scenario’s met de nieuwste informatie over bedreigingen helpen organisaties bij het ontcijferen van nieuwe trends en het voorbereiden van uitgebreide risicobeperkende strategieën.

Bedrijven kunnen hier hun voordeel mee doen: regelmatige zelfaudit-oefeningen in combinatie met zorgvuldige aandacht voor wereldwijde trends zullen u in staat stellen om goed voorbereid te zijn op cyberbeveiliging!

  • Wereldwijde voorbeelden van succesvolle grootschalige cyberbeveiligingsoefeningen

Hoewel het Nederlandse model indrukwekkend is, blijven andere landen niet ver achter! ENISA voert bijvoorbeeld pan-Europese oefeningen uit onder de naam ‘Cyber Europe’, waarbij duizenden experts uit verschillende vakgebieden worden uitgenodigd voor intensieve simulaties van de respons op incidenten.

Deel dit artikel via:
advertentie
advertentie