Raadspraat: Nadenken over wethouders

Nu de bestuurscrisis is bezworen met het benoemen van twee rustige, zeer ervaren wethouders, wil ik graag met u nadenken over oorzaken. 

Maar eerst nog even dit. Er is veel gegis en gegok onder inwoners over wie wat nu precies heeft gedaan en wat heeft gezegd. Duidelijk is in ieder geval dat medewerkers van het gemeentehuis geraakt en sommigen beschadigd zijn door wat er is gebeurd. Dat zij zolang geprobeerd hebben om de toedracht niet openbaar te maken, uit loyaliteit aan onze gemeente, verdient respect. Alle fracties in de gemeenteraad zijn het erover eens: op dit moment staat het welzijn van medewerkers bovenaan. Hun privacy moet worden beschermd. Dat is minder transparant dan je zou willen, maar de mens gaat in dit geval even boven principes. 

Terug in de tijd. Na de gemeenteraadsverkiezingen in 2022 werden vier wethouders benoemd. Als je daar nu op terugkijkt dan vraag je je af, waarom zoveel? In 2022 stond de gemeente nog niet aan de financiële afgrond, zoals nu, maar het geld klotste ook niet tegen de plinten. Voor een gemeente van net geen 24.000 inwoners zijn twee bestuurders toch genoeg? Met iets meer, drie wethouders, krijg je het probleem dat met de burgemeester erbij niemand de doorslaggevende stem heeft.

En dan de vraag, moet een wethouder uit Cothen, Langbroek of Wijk bij Duurstede komen? Of juist beter van buiten de gemeente? Een wethouder van ‘ons’ doet het werk vanuit kennis van en persoonlijke betrokkenheid bij ons dagelijks leven. Het risico is echter dat een lokale wethouder onbewust te veel het oor laat hangen naar bekenden; mensen met wie hij of zij op school heeft gezeten, mee heeft geknikkerd. Dat is het risico van ‘ons kent ons’.

Een wethouder van buiten kan met meer neutraliteit verschillende belangen afwegen en tot objectieve beslissingen komen. Daar staat tegenover dat de gevolgen van beleid hem of haar niet zullen raken. De afstand tussen hun bureau en het leven van inwoners is groter, bijvoorbeeld in het geval van bus 41 zelfs veel te groot. 

Laten we nu al nadenken over hoe we ons dagelijks bestuur willen vormgeven na maart 2026. Mijn voorkeur: 2 capabele wethouders zonder ‘ballast’, één uit de gemeente en één van buiten. Wat vindt u?

Frances Place,
OpRecht! Wijk bij Duurstede