Gravenbol, een Wijks natuur- en dagrecreatiegebied aan de Nederrijn, drooggevallen

10 augustus 2026 om 15:00 Maatschappelijk

WIJK BIJ DUURSTEDE Vanwege de droogte die nog wel wat dagen gaat aanhouden blogt ‘t Groentje hier over de gevolgen daarvan. Droogte ontstaan als er meer water verdampt dan dat er aan regen valt. Wat gaan we er van merken? - foto’s en tips zijn welkom!

10 augustus 14.00

De Waarden van Gravenbol drooggevallen

De Waarden van Gravenbol, een Wijks natuur- en dagrecreatiegebied aan de Nederrijn, is drooggevallen.

Frans Hoving, al jarenlang vrijwilliger bij het Utrechts Landschap, heeft dit nog niet eerder meegemaakt. ,,Ik ben enorm geschrokken van de lage waterstand”, vertelt hij. ,,Volgens mij heeft dit grote gevolgen voor de vissen, watervogels en waterplanten. Ondieper en warmer water bevat minder zuurstof. Vooral vissen in kleine watergangen en afgesloten nevenwateren kunnen daardoor in de problemen komen.”

In het rivierengebied liggen op verschillende plaatsen nevengeulen en poelen droog. ,,Dit betekent verlies van leefgebied voor vissen, amfibieën en waterinsecten”, zegt Hoving. ,,Vogels hebben minder voedsel omdat er minder insecten zijn.”
Hoewel de droogte voorlopig lijkt aan te houden, verwacht hij dat de natuur snel kan herstellen. ,,Belangrijkste is nu dat er geen brand komt.”

Wegens grote dijkversterkingswerkzaamheden is De Gravenbol sinds 1 september 2025 afgesloten en niet bereikbaar. De afsluiting duurt naar verwachting in totaal 1,5 jaar.

De Gravebol helemaal droog. - Frans Hoving

7 augustus 15.00

Kabinet geeft geen compensatie voor ondernemers die schade lijden door laagwater

Ondernemers die door het aanhoudende laagwater schade lijden, hoeven niet te rekenen op financiële compensatie van het kabinet. Dat heeft minister Vincent Karremans van Infrastructuur en Waterstaat laten weten in een reactie aan de NOS.

Volgens de minister behoren lage waterstanden tot de normale ondernemersrisico’s. Ook zegt hij dat het kabinet inzet op maatregelen die Nederland beter bestand moeten maken tegen de gevolgen van extreem weer en klimaatverandering, in plaats van individuele schade te vergoeden.

6 augustus 11.00

Pieter van Dijk, postcommandant van Langbroek, vliegt al jaren mee in de 4 persoons Cessna. Hij vloog afgelopen week weer een paar rondjes over de Heuvelrug, in het kader van natuurbrandpreventie. Van Dijk: ,,De eerst foto is camping Molencaten Park Ginkelduin in Leersum, de tweede van RCN Het Grote Bos in Doorn en de derde van Austerlitz en de piramide. Je kunt wel zien dat het erg droog is in de natuurgebieden.”

Leersum - Pieter van Dijk

Doorn - Pieter van Dijk

Austerlitz - Pieter van Dijk

4 augustus 17:00

Veerpont tussen Schalkwijk en Culemborg uit de vaart, pont Wijk bij Duurstede vaart nog

De veerpont tussen Schalkwijk en Culemborg is vanaf dinsdag tijdelijk uit de vaart vanwege de uitzonderlijk lage waterstand. Door het lage peil kan de pont niet meer veilig aanleggen bij de veerstoep.

Volgens de exploitant is het momenteel onmogelijk om de kleppen van de veerpont goed op de veerstoep te laten aansluiten. Daardoor kunnen passagiers, fietsers en voertuigen niet veilig op- en afrijden. Om die reden is besloten de veerdienst tot nader bericht stil te leggen.

Hoe lang de stremming zal duren, is nog niet bekend. Dat hangt af van de ontwikkeling van de waterstand. Zodra de situatie het toelaat en de pont weer veilig kan aanleggen, wordt de dienst hervat. De exploitant meldt dat actuele informatie over de stremming en een eventuele hervatting van de dienst direct via de website wordt gepubliceerd.

De aanhoudende droogte en de daarmee samenhangende lage rivierstanden zorgen op meerdere plaatsen voor problemen voor de scheepvaart en veerdiensten. De veerpont van Wijk bij Duurstede vaart nog steeds.

29 juli 13:00

Gevaar op bos-en natuurbranden

Met deze droogte speelt er het gevaar van bos-en natuurbranden. De Veiligheidsregio Utrecht houdt dit nauwgezet in de gaten door met een vliegtuigje over de regio te vliegen, op zoek naar rook of brandhaarden. Op deze manier kan er snel worden ingegrepen. Ook Pieter van Dijk, postcommandant van Langbroek, vliegt al jaren mee in de 4 persoons Cessna. In juni 2023 sprak Wijks Nieuws met Pieter van Dijk over dit werk: ,,Dit gebeurt vanuit de Veiligheidsregio in het kader van natuurbrandpreventie. Inmiddels doe ik hier 15 jaar aan mee. We hebben een groep van 40 vrijwilligers. Al vroeg in het seizoen worden we ingeroosterd zodat we weten wanneer we aan de beurt zijn.”

De vrijwilligers vliegen twee keer per dag vanaf vliegveld Teuge bij Arnhem terug naar deze regio. Met een vroege vlucht van 12:30 tot 15:30 uur, en een late van 16 tot 19 uur. In het vliegtuig zitten een piloot en een waarnemer. In brandweerkringen noemen ze dit gekscherend de ‘fladderbrandweer’. De grenzen van het gebied waarover wordt gevlogen zijn de Lek in het zuiden, tot aan de bosgebieden net ten noorden van de A12. Pieter van Dijk: ,,Vanuit de lucht is goed te zien dat de Gelderse Vallei minder bebost is dan de Utrechtse Heuvelrug, daar vliegen we een beetje over de grens, zodat we beide kanten goed in de gaten kunnen houden. Die lijn loopt van Rhenen tot Baarn. We vliegen in rondjes van ongeveer een uur en letten daarbij op rookontwikkeling.”
Hier worden geen speciale instrumenten voor gebruikt, het waarnemen gebeurt met het blote oog. ,,Het is al scannend goed om je heen kijken of ergens een rookpluim te zien is. Zodra we wat zien vliegen we erop af om te kijken wat er aan de hand is. Soms is het vuilverbranding achter op een erf - daar staat vaak iemand bij en dat is onder controle, zo’n geval noteren we alleen. Als het een echte natuurbrand is geven we die direct door aan de meldkamer, waar we vanuit de lucht rechtstreeks contact mee hebben. Vanuit het vliegtuig kunnen we de coördinaten van de brand plotten. De meldkamer geeft dat door aan de eenheden die daar in de buurt paraat zijn.”

29 juli 12:00

Het waterpeil bij het meetpunt ‘Amerongen beneden’ van Rijkswaterstaat staat vandaag op 185 centimeter, dus het water zakt iets verder door. Het wordt een hete dag vandaag, temperaturen kunnen stijgen naar 35 graden. Tot en met vrijdag is het code geel. Voorlopig is er ook geen regen voorspeld, pas na het weekend op maandag en dinsdag.

27 juli 10:00

Het waterpeil in de Nederrijn Lek, gemeten bij ‘Amerongen beneden’, staat vandaag op 197 centimeter. Dat is 1 meter lager dan op 26 juni dit jaar. In de tweede helft van de vorige week was het water weer iets aan het stijgen maar momenteel is een daling weer in zicht. Vanwege de aanhoudende droogte zal de waterstand in de rivieren voorlopig laag blijven. Hieronder in de grafiek is de rode lijn de voorspelling voor de komende twee dagen.

bron: Rijkswaterstaat

22 juli 12:49

‘Schipperen’ op het Inundatiekanaal

Voor de schepen en woonarken op het Inundatie kanaal was het afgelopen week opletten geblazen. Door de lagere waterstanden, zo legt Tom Brabers (eigenaar van de Jeanette), was hij bang dat zijn schip vast zou komen te liggen. ,,Omdat mijn bodem ongelijk is ligt de boot dan scheef. Aan stuurboord is het een 1 meter ondieper dan aan bakboord. Op een breedte van 5 meter geeft dat een hellingshoek van 20 procent. Dan staan de glazen in de kast niet meer overeind.”

Zo ver is het gelukkig niet gekomen. Mensen met een schip proberen vanalles om deze situatie te voorkomen. ,,Ze gaan dan de lijnen vieren en afstandhouders plaatsen in de hoop dat verderop in de rivier de bedding minder ongelijk is.” Ander lastig punt is dat de loopbruggen niet altijd berekend zijn op deze ondiepte. Bij Tom gaat dat goed, ook al staat zijn vlonder nu scheef - maar woonarken aan het begin van het kanaal hebben hier wel last van. Tom vertelt dat de scheepseigenaren elkaar goed op de hoogte houden en de apps van Waterstaat volgen.

In het kanaal is het door de lage waterstand beter merkbaar als op de rivier een schip voorbijkomt. ,,Als er een joekel van een schip langs vaart trekt die het hele kanaal leeg.” Bij Tom geeft dat aan de rivierkant 10 tot 15 centimeter speling, maar bij de woonarken aan het begin wel 50 centimeter speling. ,,Het is daar smaller en ondieper, dus de beweging is veel groter. Het schip deint daar meer op en neer. Die eerste schepen krijgen echt rotklappen, daar vliegen de keukenkastjes open als een schip voorbij komt.”

Omdat de waterstanden al iets zijn gestegen heeft Tom Brabers er vertrouwen in dat het verder goed gaat.

Het Inundatiekanaal, het tweede schip De Jeanette is van Tom Brabers - Kuun Jenniskens

Schepen in het Inundatiekanaal moet de lijnen vieren om niet droog te komen liggen - Kuun Jenniskens

22 juli 11:30

Water stijgt weer

Vandaag is de waterstand, na de lichte stijging van gisteren, verder door aan het stijgen. Inmiddels staat het peil bij Amerongen beneden op 196 centimeter. Op 8 juli stond het daar op 256 centimeter. De laagste stand is zondag 19 juli gemeten: 171 cm.

Op 24 juni stond er nog 269 centimeter water in de rivier.

De rivier op 21 juli 2026, een passant nadert de haven - Kuun Jenniskens

22 juli 11:00

Foto’s Wijkse haven

Volgens de havenmeester staat het water momenteel 2 meter lager dan normaal gesproken - Kuun Jenniskens

Aan de pijlers is goed te zien dat het water normaal hoger staat. Dit is een vaste steiger. De schepen liggen nu lager dan de steiger en dat maakt in-en uitstappen moeilijk - Kuun Jenniskens

Het trapje ligt al klaar, nodig om aan boord te gaan - Kuun Jenniskens

Het probleem met in-en uitstappen speelt alleen bij de vaste steiger. De andere steigers drijven, dus die bewegen met het water mee. Er komen nog steeds passanten in de haven, want Wijk bij Duurstede is één van de weinige havens die nog bereikbaar is voor recreanten. Veel andere havens zijn al drooggevallen.

Ook het schip van de Zonnebloem meerde deze week aan - Kuun Jenniskens

21 juli 12:10

Groter strand aan de rivier

Vandaag is het water in de rivier 11 centimeter gestegen, zo blijkt uit het meetpunt Amerongen beneden van Rijkswaterstaat. De havenmeester van de Wijkse haven herkent dit aan een bepaalde tak die nu onder water ligt. Ook een van de schippers in het Inundatiekanaal heeft zo zijn eigen meetpunten en ziet het aan een bepaalde wortel die nu onder water staat en gister niet.

Op een strandje nabij de haven en de stad is van een iets hogere waterstand niets te merken, aldus een man die zijn hond uitlaat. Voor de hond is het dolle pret. Het strand is wel 15 meter groter en zijn hond speelt naar hartenlust terwijl zijn baasje pootje staat te baden.

Pootje baden op een strand dat normaal gesproken onder water staat - Kuun Jenniskens

20 juli 15:30

Pleziervaart: kleine scheepjes bij WSV Rijn en Lek vallen droog

Kleinere bootje liggen bij Watersportvereniging Rijn en Lek inmiddels droog op de kant. Door de daling van de stand van het rivierwater zijn ongeveer 30 tot 40 echt kleine scheepjes droog komen te vallen. Zij komen de haven niet meer uit, dat wordt echt wachten tot het najaar. De grotere schepen liggen aan het diepere water en zij kunnen nog wel uitvaren. In principe dan, want veel routes zijn momenteel niet bevaarbaar. Het kan richting de kanalen en het IJsselmeer, maar de grote rivieren raadt de havenmeester af. ,,Wil je de Waal op dan krijg je ruzie met de beroepsvaart want de rivier wordt smaller en dat maakt het lastig varen daar.”

Rijn en Lek ligt in een dode arm van de Oude Rijn, op het diepste punt staat normaalgesproken 4 tot 5 meter water, vandaag was aan de buitenkant dat nog maar 2m70 diepgang. ,,Het is dus echt een behoorlijk stuk gezakt.” De havenmeester ziet hier voorlopig geen verbetering in ontstaan, het blijft droog, ook in de landen om ons heen. In totaal liggen er 150 schepen in deze haven.

De haven Rijn en Lek is nog wel varend te benaderen, in tegenstelling tot de haven in Culemborg die volgens deze havenmeester al helemaal droog ligt.

20 juli 11:45

Verkeerspost scheepvaart Wijk bij Duurstede drukker

Op de verkeerspost Wijk bij Duurstede, een post van Rijkswaterstaat die het verkeer op de kruispunt van het Amsterdam Rijnkanaal en de Lek regelt, is het drukker dan normaal. Dat horen we van de verkeersleider. Dat komt omdat schepen op dit moment minder zwaar kunnen laden. Hoe zwaarder het schip hoe dieper het komt te liggen. Veel boten laden normaal 2000 ton en dat is nu verminderd naar 1000 ton. Dat betekent dat schepen dus vaker op een neer moeten varen voordat ze dezelfde lading kunnen overbrengen. Richting Duitsland is de diepgang nu nog maar 1m40. Op het Amsterdam Rijnkanaal richting Sluisdriel is nog 2m15, dus daar is nog genoeg water voor scheepvaart.

De rivier is iets smaller geworden dus de schepen moeten elkaar iets korterbij passeren.

Zicht vanaf de verkeerspost Wijk bij Duurstede (archief nov 2023) - Kuun Jenniskens

20 juli 10:15

Gevolgen voor de waterkwaliteit

Door het warme weer zijn ook de watertemperaturen hoger dan normaal. Warm water biedt gunstige omstandigheden voor de groei van blauwalgen en bepaalde bacteriën. Dit kan gezondheidsklachten veroorzaken bij mensen en dieren.
Ook neemt de kans op botulisme toe. Deze bacterie komt vooral voor tijdens warme perioden en kan dodelijk zijn voor watervogels en vissen.
Ziet u dode of zieke vogels of vissen in of langs het water? Vermijd dan contact met het water op die locatie en meld het via hdsr.nl

(bron: HDSR)

20 juli 10:00

Rene Kintz maakte op vrijdag 17 juli foto’s van de droogte rondom de haven en bij de rivier.

Rene Kintz

20 juli 9:50

Rivierwater bij Wijk bij Duurstede 83 centimeter gezakt

Op maandag 20 juli is de waterstand bij het meetpunt Amerongen beneden verder gezakt naar 173 centimeter. Op 8 juli stond het water hier nog op 256 centimeter. In 12 dagen tijd is de rivier 83 centimeter gezakt.

Rijkswaterstaat

15 juli 12:12

Ten opzichte van gister is de waterstand van de Nederrijn en Lek bij Amerongen 10 centimeter gezakt. Het water staat op 200 centimeter. Sinds 8 juli is dat een daling van 56 centimeter.

14 juli 16:20

Veerpont verwacht geen problemen

Wijks Nieuws informeerde vanmorgen bij Ton Paulus veerbedrijf die sinds 2014 de veerpont bij Wijk bij Duurstede in de vaart houdt, en sinds 2007 de veerpont van Beusichem. Zij maakten bij de vorige droogte in 1976 mee dat een pont bij Huissen een uur kwam stil te liggen. Ze verwachten niet dat de lagere waterstand in de rivier voor het veer problemen gaat geven.

De waterstanden zijn een reëel probleem voor vrachtschepen en de scheepvaart. Het is lastiger manoeuvreren door het lage water en doordat rivieren smaller worden moeten ze soms om de beurt een bocht doorvaren. Schepen kunnen minder zwaar beladen de rivier over, omdat ze anders vastlopen op de bodem. Kleinere vrachtschepen zijn hier in het voordeel. Voor de industrie is het ook een probleem: doordat het water laag staat warmt het sneller op, waardoor fabrieken en energiecentrales niet altijd hun koelwater meer mogen lozen omdat het dan nog verder opwarmt. Dat gaat ten koste van de productiviteit.

14 juli 11:11

Waterstanden Nederrijn en Lek

Hoe is het met de waterstand in de rivier bij Wijk bij Duurstede? In een week tijd is de waterstand hier gezakt van 256 centimeter op 8 juli naar 210 centimeter vandaag. Dat is 46 centimeter.

Het waterpeil Beneden Amerongen juli 2026 - bron Rijkswaterstaat

14 juli 10:10

Vandaag en morgen nog code geel

Voor het midden en zuiden van het land is het Nationaal Hitteplan van het RIVM actief. Hiervoor geldt een code geel.
Vandaag en woensdag wordt het in het midden en zuiden warm, met in het zuiden van het land tropische temperaturen. In het noorden van het land is het minder warm. De warmte kan met name voor ouderen en mensen met een kwetsbare gezondheid gevaarlijk zijn.

Kans op gevaarlijk weer. Dit zijn weersituaties die extra aandacht vragen, vooral onderweg.