Theater dat raakt: ‘Schemermens’ over verlies, geloof en veerkracht

HOUTEN/ODIJK Trio Wilde Eend draagt op 2 mei het aangrijpende muzikale verteltheater ‘Schemermens’ voor. Deze voorstelling over het vinden van hoop in het duister na de verschrikkingen van de Tweede Wereldoorlog bezoek je zonder aanmelding vanaf 20.00 uur in de Opstandingskerk, Het Kant 1 in Houten.

door Irene van Valen

In de voorstelling zoekt de Joodse advocaat Salomon Zeitscheck naar antwoorden om zijn menselijkheid te hervinden. Hij start een rechtszaak tegen God op basis van de Bijbelse figuur Job. ,,Waar Job zijn zaak niet doorzette, doet Zeitscheck dat wel. Die zoekt naar rechtvaardigheid en antwoord op de vraag waar God was in de oorlogsverschrikkingen. Hij loopt bijna vast tot hij een geschenk krijgt”, vertelt theatermaker/verteller en klarinettist Gottfrid van Eck uit Odijk. ,,Het thema klinkt zwaar, maar ik beloof: het gaat juist om hoop. Met de regisseur zocht ik naar lichtheid en humor. Ik verklap wel dat ik de gespleten persoonlijkheid van Zeitscheck terug laat komen in het samenspel met een levensgrote pop. Daarvoor nam ik poppenspeelles en oefende veel.” Gottfrid speelt samen met accordeonist Juul Beerda en violist Jiska ter Bals. Zij spelen klassieke muziek, tangomuziek en eigen composities.

In Schemermens gaat het over verdriet, gemis en wanhoop – de gevolgen van de oorlog – en hoe daarmee om te gaan? Ik wil verhalen vertellen die ertoe doen.

GESPREKKEN

Gottfrid speelde eerder een voorstelling over de oorlog in Warschau. ,,In Schemermens gaat het over verdriet, gemis en wanhoop – de gevolgen van de oorlog – en hoe daarmee om te gaan? Ik wil verhalen vertellen die ertoe doen. Waar het jarenlang gezellig en leuk moest zijn, ga ik nu niet langer uit de weg wat pijnlijk is. Hierin speelt mee dat de oorlog bij mij thuis een beladen onderwerp was. Hoe moest ik daarmee omgaan?” Mede door een vraag van de Katholieke Raad van het Jodendom schreef Gottfrid deze voorstelling. Zij vroegen hem een voorstelling te maken die het gesprek over de gevolgen van de oorlog op gang brengt. ,,Daarvoor las ik Joodse literatuur. Ik sloeg aan bij Abel Herzberg en zijn ‘Drie rode rozen’ en ‘Tweestromenland’ met overlappende onderwerpen. Namelijk de kampervaringen, het verlies van geliefden en de worsteling met zijn Joodse geloofsopvoeding. Deze boeken inspireerden me voor ‘Schemermens’. Wel herschreef ik beide boeken tot een verhaal, met toestemming van de uitgever.”

VERLEDEN

,,Met een moeder die beeldende kunstenaar is en een vader die zes talen spreekt, krijg je automatisch beeldende taal. Dat is theater”, lacht Gottfrid. ,,Ik was als kind speels, gevoelig en een denker. Ik besloot theologie te studeren.” Daarna werkte hij zeven jaar binnen kerkelijke organisaties en besefte dat hij creativiteit zocht en naar een manier om zijn creatieve talenten verder te ontwikkelen. Hij raakte geïnteresseerd in de Joodse wijsheidsverhalen en muziek en besloot na het uitgeven van een Joodse verhalenbundel verteltheater te gaan maken en dat vooral in kerken. ,,Hiervoor volgde ik verschillende opleidingen en trainingen. Volgens mij verbinden mensen zich gemakkelijker door verhalen dan door preken die vaak sneller vergeten worden. In verhalen gaat het over herkenning van mensen en gebeurtenissen. Kerken zouden daar meer gebruik van mogen maken. Velen bieden na mijn voorstelling een nagesprek aan over wat hen raakt.”