Verschil tussen motoroliën 5W30 en 5W40 en welke u moet kiezen

Het kiezen van de juiste motorolie is een van de meest cruciale onderdelen van het periodieke onderhoud van een auto. De smeerolie zorgt er immers voor dat bewegende onderdelen in het motorblok soepel langs elkaar blijven glijden, helpt bij de koeling van interne componenten en beschermt het mechanisme tegen slijtage, corrosie en vuilophoping. Wie op zoek gaat naar een geschikte olie voor zijn voertuig, komt vrijwel altijd twee zeer populaire viscositeitsklassen tegen die op het eerste gezicht sterk op elkaar lijken.

Beide oliesoorten behoren tot de zogenaamde multigrade oliën, wat betekent dat ze zo zijn samengesteld dat ze zowel bij hele lage winterse temperaturen als bij hoge bedrijfstemperaturen hun werk goed blijven doen. De aanduiding volgt de internationale standaard van de Society of Automotive Engineers, waarbij het eerste getal met de letter W staat voor de dikte bij koude omstandigheden en het tweede getal de dikte bij een opgewarmde motor aangeeft.

Hoewel beide varianten dezelfde koude start-eigenschappen delen, blijkt in de praktijk dat de motoroliën 5W30 en 5W40 verschillen van elkaar op het gebied van dikte bij hoge temperaturen en de mate van bescherming onder zware belasting. Het begrijpen van deze specifieke eigenschappen helpt autobezitters om een weloverwogen keuze te maken en schade aan de motor op lange termijn te voorkomen.

De betekenis van de viscositeitsklasse en het SAE-systeem

Om de verschillen tussen deze twee oliesoorten te begrijpen, is het handig om te weten wat viscositeit precies inhoudt. Viscositeit is simpel gezegd de stroperigheid of vloeibaarheid van een vloeistof. Een olie met een lage viscositeit is heel dunvloeibaar en stroomt gemakkelijk, terwijl een olie met een hoge viscositeit dikker en stroperiger is.

In de code 5W30 staat de ‘5W’ voor de viscositeit in de winter. Hoe lager dit getal voor de ‘W’, hoe vloeibaarder de olie blijft bij vorst. Omdat zowel 5W30 als 5W40 de aanduiding ‘5W’ dragen, verpompen beide smeermiddelen bij een koude start tot ongeveer min 35 graden Celsius even snel door het motorblok. Dit betekent dat de slijtage tijdens de eerste cruciale seconden na het starten van een koude motor bij allebei even laag is.

Het echte verschil zit in het tweede getal, namelijk de 30 of de 40. Dit cijfer geeft de kinematische viscositeit aan bij een bedrijfstemperatuur van 100 graden Celsius, wat de normale temperatuur is van een opgewarmde motor. Een olie met de waarde 40 blijft bij deze temperatuur dikker en stroperiger dan een olie met de waarde 30.

Vergelijking van de kenmerken van 5W30 en 5W40

De bovenstaande tabel geeft een helder overzicht van de belangrijkste verschillen tussen beide viscositeiten op operationeel niveau. Zoals te zien is, presteren beide oliën identiek tijdens de koude start in winterse omstandigheden dankzij de gedeelde 5W-kwalificatie. Het voornaamste onderscheid ontstaat zodra de motor op bedrijfstemperatuur komt: 5W30 blijft dunner, wat de interne wrijving vermindert en de motor helpt om minder brandstof te verbruiken. 5W40 vormt daarentegen een robuustere en dikkere beschermlaag, wat essentieel is om slijtage te voorkomen bij zware belasting, intense hitte of in motoren die door een hogere kilometerstand al wat ruimere spelingen vertonen.

Belangrijkste operationele verschillen tussen 5W30 en 5W40

De dikte van de oliefilm bij hoge temperaturen heeft een rechtstreekse invloed op de werking van de motor. Een dunnere olie zoals 5W30 biedt minder weerstand aan de bewegende onderdelen in de motor, zoals de zuigers en de krukas. Hierdoor hoeft de motor minder hard te werken om te draaien, wat leidt tot een lager brandstofverbruik en een vermindering van de CO2-uitstoot.

Aan de andere kant vormt een dikkere olie zoals 5W40 een stevigere en dikkere beschermlaag op de metalen oppervlakken wanneer de motor erg heet wordt. Dit is met name van belang bij oudere motoren, auto’s met een hoge kilometerstand of voertuigen die regelmatig zwaar belast worden, zoals tijdens het trekken van een zware aanhanger of bij langdurig rijden op hoge snelheid op de snelweg.

De belangrijkste functionele kenmerken van beide viscositeiten laten zich als volgt samenvatten:

• Kenmerken van 5W30: Lagere weerstand in de motor, een beter brandstofrendement, uitstekende koeling en snellere doorstroming door smalle oliekanaaltjes in moderne, compacte motoren.

• Kenmerken van 5W40: Een dikkere oliefilm bij hoge belasting, superieure bescherming tegen slijtage bij extreme hitte, betere afdichting van slijtageplekken bij oudere motoren en een lager olieverbruik via de zuigerringen.

Invloed van de juiste smeerolie op motorslijtage en betrouwbaarheid

Volgens uitgebreide onderzoeksgegevens en storingsstatistieken van de bekende Duitse automobielclub ADAC behoren mechanische defecten en problemen met het oliesysteem tot de meest kostbare categorieën van motorstoringen op de weg. Uit praktijktests van de ADAC blijkt dat het rijden met een ongeschikte viscositeit of een tekort aan smering bij moderne turbomotoren de slijtage aan de cilinderwanden en lagers aanzienlijk kan versnellen, wat in extreme gevallen kan leiden tot totale motorschade.

Wanneer een auto die is ontworpen voor 5W30 wordt gevuld met de dikkere 5W40, kan de olie bij bepaalde moderne motoren moeite hebben om door de zeer nauwe toleranties van de hydraulische klepstoters of de turbo-olieleidingen te stromen. Dit kan leiden tot een vertraagde smering bij specifieke onderdelen. Omgekeerd kan het gebruik van 5W30 in een motor die specifiek vraagt om 5W40 leiden tot een te dunne oliefilm bij hoge temperaturen, waardoor er metaal-op-metaalcontact ontstaat en het olieverbruik sterk toeneemt.

Hoe u de juiste olie kiest voor uw voertuig

Bij het bepalen van de juiste motorolie is er één gouden regel die boven alle andere adviezen staat: raadpleeg altijd het instructieboekje of de specificaties van de autofabrikant. De ingenieurs die de motor hebben ontworpen, hebben exact berekend welke viscositeit en oliespecificatie nodig zijn voor een optimale levensduur en prestatie.

Als de fabrikant meerdere viscositeiten toestaat (bijvoorbeeld zowel 5W30 als 5W40), kunt u uw keuze afstemmen op de volgende praktische factoren:

1. Controleer de voorgeschreven ACEA- of API-specificaties en de specifieke goedkeuringen van de fabrikant op het etiket van de oliefles om er zeker van te zijn dat de additieven geschikt zijn voor uw motortype.
2. Kies voor 5W30 als u voornamelijk korte ritten rijdt, veel stadsverkeer heeft, op zoek bent naar een optimaal brandstofverbruik en een vrij jonge motor met een lage kilometerstand bezit.
3. Kies voor 5W40 als u een oudere auto met een hoge kilometerstand heeft die al wat meer olie verbruikt, of wanneer u vaak rijdt in warme klimaten, met een zware belasting of een sportieve rijstijl hanteert.
4. Let bij auto’s met een roetfilter op de Low SAPS-aanduiding om te voorkomen dat schadelijke asresten het filter verstoppen.
5. Vul nooit zomaar verschillende oliesoorten door elkaar als de specificaties sterk afwijken, maar voer bij een overstap naar een andere viscositeit bij voorkeur een volledige oliewissel inclusief het oliefilter uit.

Door rekening te houden met de constructie van het motorblok, de staat van het voertuig en de dagelijkse omstandigheden waaronder u rijdt, zorgt u ervoor dat het motorblok altijd optimaal beschermd blijft tegen slijtage en hitte.