Raadspraat: Nog steeds geen knaken

Meer taken zonder knaken. Jarenlang kregen gemeenten van de kabinetten Rutte meer verplichte taken bij, zonder fatsoenlijk budget. Gemeenten moeten ouderen verzorgen, jongeren een plek geven, huizen bouwen, zorgen voor handhaving, een Omgevingswet invoeren, milieuwetten uitvoeren, zorgen voor woningen, enzovoorts. Maar geld krijgen ze niet. Ook niet van het nieuwe rechtse kabinet.

De Vereniging van Nederlandse Gemeenten stuurde haar leden, de gemeenten, een brief met een uitleg over de Haagse begroting. Hierin staan opmerkingen over soms goede ideeën van het kabinet. Over hoe zijn bijvoorbeeld met gemeenten wil samenwerken. Het probleem blijft echter dat die vele ideeën weer komen zonder extra geld. Neem de inflatie en het stijgen van de prijzen. Het kabinet schat stijging al jaren te laag in. Dat alleen al zorgt voor een gat van 400 miljoen euro bij gemeenten.

En dat is maar het begin. De VNG gaat alle ministeries langs, ziet soms goede dingen, maar stelt vaak vast dat er geen budget meekomt. Geen knaken voor de jeugdzorg, nog steeds te weinig knaken voor WMO, zorg en welzijn van ouderen. Prachtig idee om duizenden nieuwe betaalbare woningen te bouwen. Is ook meer geld voor wegen bij nodig. Maar gemeenten krijgen geen extra geld voor deze taken.

Gemeenten krijgen eindelijk wel geld in plaats van allerlei speciale uitkeringen, in overheidstaal spuks genoemd. Voor bijzondere taken kregen we extra budget. Maar dan voor een of twee jaar en dus kan je niks opbouwen. Want een jaar later zit je dan weer zonder geld. Deze spuks worden afgeschaft en gemeenten krijgen jaarlijks gewoon meer geld. Joepie denk je dan. Maar het gebeurd dan wel met een bezuiniging van 10% op alle oude spuk budgetten. Typisch Den Haag. Een lokkertje, waarbij gemeenten bij voorbaat miljoen minder krijgen.

Het jaarlijkse gesprek over de Wijkse begroting begint weer. De gemeente staat er op enkele vlakken beroerd voor. En hoewel er veel opmerkingen gemaakt kunnen worden over de lokale uitgaven, is het een feit en geen fabel dat de Haagse rechtse politiek gemeenten nog steeds in de steek laat. Vanaf 2026 wordt het nog erger. Dan moeten Schoof en de zijnen echt nog met miljarden euro’s over de brug komen. Anders vallen alle gemeenten een ravijn in. Spannende tijden voor alle lokale politici, laat staan voor onze inwoners.

Frans van der Tol,
SP Wijk bij Duurstede