Analyse van de verkiezingsprogramma’s: wonen, groen en onderwijs - splitsen!

27 februari 2026 om 11:11 Gemeenteraadsverkiezingen Gemeenteraadsverkiezingen Wijk bij Duurstede 2026 Ik stem

WIJK BIJ DUURSTEDE Wijks Nieuws bespreekt de komende weken de acht verkiezingsprogramma’s. Deze week gaat het over oplossingen over groen, onderwijs en bouwen. Komt er naast ‘bouwen-bouwen-bouwen’ nu ook het adagium ‘splitsen-splitsen-splitsen’?

Wat is bekend over woningbouw? Over de noodzaak van snel en veel nieuwe woningen bouwen zijn alle partijen het eens, daar zit geen licht tussen. Wat dat betreft is het geen verkiezingsthema, maar gezien de huidige woningnood is het wel hét onderwerp waar iedereen door wordt geraakt. In De Geer III komen er 663 woningen, daar zijn afspraken over met de provincie. De Gebiedsvisie voor deze nieuwe woonwijk is unaniem door de raad aangenomen. De bouw zal in 2028 starten.

WAT ZEGGEN PARTIJEN OVER BOUWEN?

Wat staat er in de verkiezingsprogramma’s? Over de aanpak is veel overeenstemming. Niet alleen grootschalige nieuwbouw wordt als belangrijk gezien, het bouwen zelf mag compacter en soms met een bouwlaag extra - nodig vanwege de schaarse ruimte. Fracties zoals de VVD, OrBB, CDA, LL en D66 willen het eenvoudiger maken om een grote woning te splitsen in meerdere appartementen. Alternatieve woonvormen zoals een Knarrenhof worden ondersteund door SW, LL, OrBB, CDA en PCG. Via een motie die unaniem werd aangenomen moet een Knarrenhof serieus gesprekspartner worden voor een plek op de oude gemeentewerf.

SW noemt een ontmoetingsplaats een ontwerpeis bij de bouw van een nieuwe wijk en wil woningbouw in de RK kerk en op het Walplatsoen. LL noemt een goede verkeersafwikkeling cruciaal en wil net als OrBB eigen inwoners voorrang geven. SP geeft dit idee invulling door Utrechtse Heuvelrug als voorbeeld te nemen. Deze gemeente heeft met ontwikkelaars afgesproken dat nieuwbouw gedurende 3 tot 6 maanden alleen lokaal wordt aangeboden. Ook SW zoekt extra kansen voor lokale inwoners. OrBB wil bouwen in het buitengebied mogelijk maken en op vrijkomende agrarische bedrijven. CDA zoekt de versnelling door naast splitsing ook 50 extra flexwoningen te bouwen - ook een wens van OrBB. CDA: ,,Parkeervraagstukken mogen deze ontwikkeling niet blokkeren.” De VVD wil, naast splitsen, het voor inwoners eenvoudiger maken om op eigen terrein extra woonruimte te realiseren.

PCG is de enige die nadrukkelijk pleit voor beperkte groei, gericht op het op peil houden van het aantal inwoners - om het landelijk karakter en identiteit van de kernen te behouden.

GROEN, BOMEN EN BIODIVERSITEIT

Wat is al bekend? Eind januari heeft de gemeenteraad een Bomenvisie aangenomen. De gemeente gaat bomen niet langer 1 op 1 vervangen, maar er wordt gekeken naar het totale volume van boomkronen - deze mag niet in grootte afnemen. Omdat er weinig geld is en het bomenbestand door ziekte en klimaatverandering onder druk staat, komt er via een motie op initiatief van SP en SW een onderzoek naar een Bomenfonds. Inspiratie hiervoor is het Balderbos in het Noorderwaardpark, waar een Wijks bedrijf met de aanplant van bomen CO2 compenseert. Bomen die inwoners, BIGA en scholieren samen hebben geplant. Ook agrariërs planten bomen, vaak samen met natuurorganisaties. Het college moet op korte termijn met ideeën naar de raad komen over hoe zo’n fonds kan worden ingericht.

Wat staat er in de verkiezingsprogramma’s? SP noemt het idee van bovenstaande fonds waarmee de drie kernen groener en meer biodivers kunnen worden, en de partij wil voedselbossen blijven stimuleren. Het CDA noemt een aantal en wil jaarlijks 800 nieuwe bomen te planten, de partij streeft daarbij naar samenwerken met bewoners: ,,We dagen inwoners uit en motiveren hen om hun eigen wijk te vergroenen.” Ook SW wil bewoners helpen huis en buurt te vergroenen. De natuur krijgt ruimte, bermen mogen groeien, en bomen moeten zoveel mogelijk worden gespaard. Leefomgeving vergroenen met voedselbossen, moestuinen en en ecologisch groenbeheer. Groen en biodiversiteit zijn wat SW betreft vaste onderdelen van nieuwe wijken: denk aan groene daken, nestkasten en veel buurtgroen.

D66 wil dat de gemeente een visie maakt op diversiteit in de openbare ruimte van de drie kernen. De gemeente moet de aanleg van heggen en poelen, natuurvriendelijke oevers en houtsingels bevorderen. De VVD somt klimaatadaptieve maatregelen op, zoals slimme afvoer en opvang van overtollig regenwater, meer groen en schaduwrijke plekken om hittestress te beperken. LL en OrBB maakten in hun programma’s geen opmerkingen over groen.

WAT STAAT ER IN PROGRAMMA’S OVER ONDERWIJS?

Wat is er al bekend? De gebouwen van meerdere basisscholen in de gemeente zijn oud en aan vervanging toe. Na 40 jaar trouwe dienst voldoen ze niet meer aan de eisen die tegenwoordig aan schoolgebouwen gesteld worden. Daarom krijgen de basisscholen De Wegwijzer, De Windroos en de Werkschuit huisvesting in twee nieuw te bouwen brede scholen. De Wegwijzer krijgt een nieuw onderkomen op de Karolingersweg (voormalige St. Jozefschool). De Windroos en de Werkschuit gaan samen in een nieuw te bouwen brede school in de Noorderwaard. De gemeenteraad nam op 31 januari 2023 dit besluit, waardoor 1000 schoolkinderen nieuw en modern onderdak vinden. Huisvesting van scholen is een taak van de gemeente. Kosten voor beide scholen bedragen 21,8 miljoen euro. Recent zijn op 5 januari (2026) de bouwactiviteiten gestart van De Wegwijzer. De geplande oplevering is begin februari 2027. Maar er zijn nog meer scholen die nieuwbouw nodig hebben.

Wat staat er in de verkiezingsprogramma’s? D66 vindt als onderwijspartij dat de gemeente tijdig geld moet reserveren in de begroting voor nieuwbouw en onderhoud van scholen. Maar: ,,Een school is meer dan een gebouw, ook een plek waar kinderen zich veilig, gezond en vol vertrouwen kunnen ontwikkelen.” SW onderschrijft dat met de wens voor groene schoolpleinen als uitdagende speelomgeving en voegt toe: ,,Ieder kind moet bij voorkeur in onze gemeente basisonderwijs kunnen volgen, ook als daar extra ondersteuning voor nodig is.” OrBB noemt het recht van elk kind om in een veilige omgeving goed onderwijs te genieten. ,,Elk kind dat school verlaat kan lezen en schrijven.”

LL zegt niks over onderwijs maar wel over ontmoetingsplekken waar generaties elkaar helpen - hulp met huiswerk van senioren, digitale hulp van jongeren voor ouderen.

Voor de religieuze PCG is vrijheid van onderwijs belangrijk: ,,De belangen van christelijk onderwijs hebben volle aandacht van PCG.”

Voor SP moet de nieuwbouw van de scholen er vooral snel komen.