Een echte Scholman aan de muur

1 juni 2026 om 20:33

COTHEN Tijdens Kunst bij Agnes, dit jaar onderdeel van de viering Cothen 900 op 13 juni, is een van de kramen ingericht met het werk van de beroemde Cothense schilder Hans Scholman. Het is de laatste kans om een Scholman aan de muur te krijgen. Een gezicht op de molen? De Brink zelf, de koeien in de weides rond Cothen, vogels in de tuin; Scholman had overal oog voor. Alles kon een schilderij worden. Er komt een flinke selectie naar de Brink.

Een Cothen Kalender: heel Cothen keek er ieder jaar naar uit, tot bij het verschijnen van de 40ste kalender het nieuws kwam dat Hans Scholman ermee ophield. Er ging een schokgolf door Cothen en de kalenders waren in een mum van tijd uitverkocht.

Hans Scholman stopte met de kalender. Wat echter niet iedereen -  behalve zijn goede vrienden - wist, was dat hij ook niet meer schilderde. Het werd minder en minder, tot het niet meer ging. Alzheimer had toegeslagen en zijn verschrikkelijke werk gedaan.

Zijn dochter Nathalie Scholman vertelt vol liefde over haar vader. Haar huis in Leidsche Rijn ligt inmiddels vol met de tekeningen en schilderijen van haar vader. Ze heeft zijn enorme atelier leeg moeten halen. ,,Niet alleen tekeningen en schilderijen, hij verzamelde ook nog van alles. Wat heb je aan rolletjes van afgerolde plakband? Hij had er een doosje vol van. Maar zijn generatie gooide niets weg. Je wist nooit wanneer het van pas kwam, toch?"

Nathalie vertelt het verhaal over haar vader en haar ouders met een enorme liefde. Haar jeugd in Cothen, de wandelingen met haar vader, de dingen die hij aanwees. ,,Hij keek en leerde. Het was een instelling: je bent er om er wat van te maken. Het moet beter worden, mooier worden. Dat deed hij op zijn werk als siersmid, maar ook met al het andere wat hij ondernam. Hij wist al jong dat hij goed kon tekenen en volgde cursussen via de post, zo ging dat toen nog. Hij stuurde zijn werk op en het werd beoordeeld."

,,Mijn vader werd Cothenaar door zijn huwelijk met de oer-Cothense Toos van Hengstum. Tekeningen had hij genoeg en de opbrengst van de kalender ging naar Fortissimo, naar de handbal, natuurlijk. Die had mijn moeder nog helpen oprichten. Alleen gingen ze van de handbal wel op die kalenders rekenen. Ik weet nog dat het op hem begon te drukken. Steeds weer wat nieuws maken, en er zat natuurlijk een deadline aan vast waarop hij moest inleveren. Het heilige moeten. Mijn moeder was meer praktisch en hielp hem wel, hoor.

André van Zwieten, drukker en alleskunner uit Wijk bij Duurstede, schreef een portret over Hans Scholman voor een bijzondere uitgave van een verzameling van zijn werk: Scholman: waarnemer, ambachtsman, schilder, verschenen in 2009. Heb je nog een exemplaar thuis? Wees er zuinig op. Van Zwieten tekende op: ,,Hans Scholman pretendeert geen zelfaangemeten kunstenaarschap; elke vorm van diva-gedrag is hem vreemd. Hij is eerder bescheiden, op het nuchtere af, als de waardering voor zijn werk ter sprake komt: ‘Ja, het zijn wel leuke plaatjes.’

OPBRENGST Nathalie zit nu omringd door al die schilderijen en tekeningen. ,,Ik ga ze in Cothen te koop aanbieden. Daar komen ze vandaan. Het zou fijn zijn wanneer ze in het dorp bleven en een groot deel van de opbrengst gaat naar Alzheimer Nederland. Maar mijn vader is het gewoon waard dat zijn werk een mooie prijs opbrengt. ,,Mijn vader zit nu in een mooi tehuis in Driebergen, en wat zo fijn is, is dat zijn vrienden uit Cothen hem zo vaak opzoeken. Trouw, soms meerdere keren per week. Je hebt toch zo’n uitdrukking dat je een heel dorp nodig hebt om een kind op te voeden? In dit geval begeleidt het dorp hem nog verder. Ontroerend."

Kunst bij Agnes wordt gehouden op zaterdag 13 juni van 11.00 uur tot 17.00 uur op de Brink.