HOE WAS HET TOEN IN MAART MENSEN DE KERK NIET MEER KONDEN BEZOEKEN? „De laatste bijeenkomst in de Grote Kerk was de gezamenlijke muziekdienst met de St. Anthony Pipe Band op zondag 8 maart. De week daarop kondigde de regering de eerste beperkende maatregelen af. Toevallig hadden de hervormde en protestantse gemeente, die samen de kerk gebruiken, in die week een gezamenlijke kerkenraadsvergadering. Daarin werd besloten in maart geen diensten meer te houden en ook daarna samen één lijn te trekken. Sluiting is voor velen een wonderlijke en best verwarrende ervaring. Mensen konden zich niet herinneren dat ze ooit zoiets hadden meegemaakt.” 

WELKE OPLOSSINGEN ZIJN ER GEVONDEN OM TOCH DE WEKELIJKSE KERKDIENST DOOR TE LATEN GAAN? „In de Stille Week voor Pasen, die we jaarlijks samen vieren, is elke avond een avondgebed livestream uitgezonden. De hervormden waren daar al mee begonnen en als protestanten doen we dat vanaf Pasen. Dat wisselen we af met van te voren opgenomen filmpjes. Ook plaatsen we doordeweeks af en toe een filmpje op ons Youtube kanaal, dat toegankelijk is via de website. Met Rik Willemsen is een gesprek opgenomen over zijn stage in onze gemeente en met Lydia Roosendaal over het jeugdwerk dat zij begeleidt. Op woensdag 3 juni komt er een filmpje waarin ik een aantal boeken tip van moderne theologen die op toegankelijke wijze schrijven over wat ze wel en niet geloven. In deze coronatijd wordt er meer gelezen, daar spelen we op in.”

AFSTAND BEWAREN, ELKAAR NIET KUNNEN ZIEN. HOE BLIJF JE TOCH IN CONTACT MET MENSEN, JUIST NU ZE DAAR EXTRA BEHOEFTE AAN HEBBEN? „De protestantse gemeente is al snel begonnen met een digitale Nieuwsbrief die wekelijks wordt verspreid. De eerste hebben we ook uitgeprint en bij gemeenteleden thuis bezorgd. Iedereen weet dus van het bestaan en kan zich aanmelden. Heel bijzonder was het spontane initiatief van een gezin dat met kinderen en jongeren voor alle 500 adressen in de gemeente een kaart maakte met een paar bemoedigende woorden. Ondertussen hebben we Zoom ontdekt voor het kleine vergaderwerk, en belangrijke informatie wordt per mail uitgewisseld. Leden van ons Pastorale Team bellen met enige regelmaat met mensen om naar hun welzijn te informeren. Zelf doe ik dat ook. Vaak hoor ik terug dat al die vormen van aandacht bijzonder gewaardeerd worden.”

Net als het radioprogramma ‘Langs de lijn’ maak ik regelmatig een rondje langs de velden.

LIVESTREAM KERKDIENSTEN, HOE HEBBEN JULLIE DAT OPGEPAKT. WAAR LIEPEN JULLIE TEGENAAN EN HOE BEVALT HET. EN HOE IS HET VOOR EEN DOMINEE OM EEN KERKDIENST IN EEN LEGE KERK TE HOUDEN? „We zijn met onze livestream diensten begonnen in de pas heringerichte Johanneskapel. In deze intieme ruimte staat sinds enige tijd het koororgel en is een mooie liturgische tafel geplaatst. Sjoerd Vredenberg was al voor de Stichting Concerten Grote Kerk bezig de mogelijkheden van livestream uitzendingen te verkennen, en vond een kundige metgezel in Harry Mauritz. Samen hebben zij er alles aan gedaan om de kwaliteit van beeld en geluid op een goed niveau te krijgen. Ondertussen is de kapel verruild voor het liturgisch centrum van de kerk. Die vertrouwde plek biedt de kans volop van het nieuwe Engelse orgel te genieten. Omdat de kerk vaak goed gevuld is, heeft het als predikant iets vreemds om voor lege banken te staan. Maar het went snel en de vaste samenwerking met een klein team is heel plezierig.”

Als mensen vragen wat ik zoal doe in deze tijd, vertel ik dat ik aan een filmcarrière ben begonnen.

VOOR KERKGANGERS IS ZO LANG NIET NAAR DE KERK KUNNEN ZWAAR, KAN IK ME ZO VOORSTELLEN. JUIST DE CONTACTEN ZULLEN ZE ERG MISSEN. HOE WORDT DAAROP GEREAGEERD? „Onlangs lanceerde iemand het woord ‘kerkhonger’. Dat is inderdaad aan het ontstaan. Mensen missen niet alleen de diensten maar ook het gebouw, het koor, de orgels en niet te vergeten het koffiedrinken na de dienst. Dat krijg ik regelmatig te horen en herken ik ook bij mezelf. Als dominee, kun je zeggen, ben ik op zoek naar mijn gemeente. En in die gemeente is men op zoek naar elkaar. In onze nieuwsbrief haalde iemand het liedje van De Dijk aan: ‘Een man weet niet wat hij mist, maar als ze er niet is, weet een man pas wat hij mist’. Dat gevoel is volop herkenbaar.”

ER IS VAN ALLES IN BEWEGING EN ONTWIKKELING. WAT ZIJN DE PLANNEN EN HOE IS DE UITVOERING DAARVAN? „Als kerk moeten we heel voorzichtig zijn. Want samenzang is nog niet verantwoord en veel van onze leden behoren tot de risicogroep. We houden ons dan ook goed aan de richtlijnen van de regering en de protocollen van de landelijke Protestantse Kerk. Dit betekent dat we pas met diensten beginnen als we beschikken over een gebruiks- en reinigingsplan en een reserveringssysteem. Ook moeten we uitkienen hoeveel mensen er op verantwoorde wijze in de kerk kunnen plaatsnemen, op anderhalve meter van elkaar. Daar wordt op dit moment gezamenlijk aan gewerkt.”

WANNEER VERWACHTEN JULLIE WEER MENSEN IN DE KERK TE KUNNEN ONTVANGEN? „Als alles op orde is, kunnen we weer van start. Het streven is om in juli de diensten te hervatten. Hoe precies, dat moeten beide gemeenten nog samen beslissen. Want twee ochtenddiensten na elkaar mag niet. Na een dienst moet er uitgebreid worden gereinigd en gelucht. Er gaat dus het nodige veranderen. Voorlopig moeten kerkgangers er rekening mee houden dat ze zich vooraf aanmelden. In de kerk komen er vaste routes voor aankomst en vertrek. En de samenzang en de koffie kunnen we nog wel even vergeten. We hebben de komende tijd dus niet alleen veel creativiteit maar ook veel geduld nodig!”

door Ali van Vemde