Gerben Joustra is één van de mensen die al tientallen jaren onderzoek doet. Steeds weer worden er nieuwe voorwerpen of aanknopingspunten gevonden die ons een stukje op weg helpen om de geschiedenis te ontrafelen. „Oude lekken gaan nog steeds door onder de rivierdijk en de bewoning van het stadje. Ook het waterschap is hiermee bekend,” vertelt Joustra. „We doen op dit moment volop onderzoek om de leeftijd van de riviertakken te achterhalen,” vertelt hij. „Verschillende van die takken sluiten aan op de overkant van de rivier bij Rijswijk. Door boringen proberen we meer duidelijkheid te krijgen.”

Naast de Vikingen moet er meer aandacht komen voor de Romeinse tijd.

In Wijk bij Duurstede wordt veel aandacht besteed aan de tijd van de Vikingen. „Dat is zeker een belangrijke periode geweest, maar van ons mag er ook wel wat meer aandacht zijn voor de periode dat de Romeinen in ons land waren,” zegt Joustra. De Wijkse archeologen werken hierin voor een deel samen met de collega amateurarcheologen uit de gemeente Maurik. Ook in andere delen van het land wordt onderzoek gedaan. Al heel veel jaren zet Gerben Joustra zich in om de geschiedenis van Wijk bij Duurstede in beeld te brengen. Er zijn al heel wat voorwerpen en sporen gevonden.

AL VEEL BEKEND In de loop der jaren hebben archeologische adviesbureaus bij opgravingen al veel van de oude rivierlopen gevonden die door de ondergrond van Wijk lopen. Joustra: „Er wordt steeds meer bekend en vooral in de laatste jaren kan steeds beter de ouderdom van de rivierlopen worden bepaald. Als deze oude historische rivierlopen uit het (soms) verre verleden in kaart zijn gebracht kunnen de bewoonde plaatsen op de toenmalige oevers ook worden vastgesteld.” Verschillende opgravingen, onder andere bij obs De Opstap, De Geer en in de binnenstad, zoals de Hoogstraat, hebben al veel opgeleverd. De aandacht van de amateur archeologen gaat nu vooral naar de vroegere loop van de Romeinse Rijn aan de oostkant van Wijk bij Duurstede. Door dieper te boren dan voorheen is gedaan, hopen ze meer duidelijkheid te krijgen. Met toestemming van de landeigenaren/gebruikers wordt geprobeerd door middel van bodembeschrijvingen fossiele riviertakken te vinden, die soms ook nog grondwater onder de dijk door persen. Het zou mooi zijn als een stuk Romeinse Rijn (als grensrivier) wordt gevonden bij Wijk bij Duurstede en Rijswijk. Een recent opgestuurd monster van net boven de bedding van de rivierloop blijkt van 450 v.Chr., de Ijzertijd; de periode dat het gesmede ijzer favoriet werd boven het zachtere brons. Verderop langs deze looprichting begint de Landscheidingsweg, wellicht een woonplaats uit de vroeg-romeinse tijd. Dat wil zeggen dat deze stroom er ook nog zou kunnen zijn in de Romeinse tijd, maar dat is nog niet zeker. Joustra: „Als een stuk Rijn uit de Romeinse tijd bekend wordt dan is er een mogelijkheid om het oudste, echt door mensen gemaakte wegdek van Nederland te vinden, de zogenaamde Limesweg, die verderop de Provinciale weg richting Utrecht moet kruisen. Bij Vechten en in Utrecht zijn al resten uit de Romeinse tijd gereconstrueerd. Sinds 2011 staat de Romeinse limes op de voorlopige Werelderfgoedlijst.

GROTE KERK Wie geïnteresseerd is in het werk van de amateurarcheologen kan een bezoekje brengen aan de Grote Kerk. Hier staan enkele vitrinekasten met informatie. Neem er eens een kijkje en als je ook wilt helpen bij de onderzoeken, dan ben je van harte welkom.

door Ali van Vemde