Molen Rijn en Lek kent een lange geschiedenis maar ook is er lange tijd de nodige verwarring geweest. Is dit nu de beroemde molen van Ruisdael? In het verleden kende Wijk bij Duurstede wel tien molens, een rosmolen, korenmolen, runmolen en windmolens. Fred Gaasbeek beschrijft in zijn boek 'De Molen Rijn en Lek wereldberoemd dankzij een misvatting' hoe er bewust voor is gekozen om te suggereren dat molen Rijn en Lek de beroemde Molen van Ruisdael zou zijn.

OP DE LEUTERPOORT Anthony van Eyndhoven nam in 1659 het initiatief om een runmolen (gemalen eikenschors dat wordt gebruikt bij leerlooien) te bouwen. Omwonenden waren er niet blij mee, want zij waren terecht bang voor stankoverlast. Dit werd opgelost door ook het huis naast de molen te kopen. Een deel van de poort werd gesloopt en er werd een molen op gebouwd, de enige molen in ons land die op een stadspoort is gebouwd. Na het afbreken van de Molen van Ruisdael mocht er op Rijn en Lek ook graan worden gemalen. Vanaf 1824 werd de molen vijf generaties lang gerund door de familie De Heus tot het bedrijf in 1914 failliet ging. Toen in 1928 het erop leek dat de molen vanwege de slechte staat zou verdwijnen, werd op initiatief van Frits Thieme met het comité van bezorgde burgers geprobeerd om investeerders te vinden. Mede doordat kunsthistoricus Cornelis Hofstede de Groot verklaarde dat dit de molen op het beroemde schilderij was, werd voldoende geld opgehaald en kon de molen worden aangekocht. De molen die model stond voor de Molen van Ruisdael werd al rond 1820 afgebroken. Om de molen te kunnen blijven behouden werd contact gezocht met Vereniging De Hollandsche Molen. Daarna volgden herstelwerkzaamheden en een grote renovatie en is molen Rijn en Lek nog steeds een van de beeldbepalende monumenten van de stad.

Molen Rijn en Lek is niet de Molen van Ruisdael

VERENIGING DE HOLLANDSCHE MOLEN Al sinds 1923 zet de vereniging zich voor de molens in ons land, om deze te kunnen laten voortbestaan maar ook om ze draaiend te houden. Daardoor konden veel molens bewaard blijven. Als eerste molen werd in 1929 Molen Rijn en Lek aangekocht. De toenmalige bedrijfsleider van de molen, Gerrit Jan Roodvoets, bleef. Hij ontdekte in 1941 een dichtgemetselde trap. Tot 1964 waren er twee opgangen in gebruik. Op dit moment zijn er ruim 1200 molens in ons land. Prinses Beatrix is beschermvrouwe van De Hollandsche Molen, deze taak nam zij over van haar zoon Prins Friso, die op zijn beurt de taak overnam van zijn vader, Prins Claus. Directeur van de Hollandse Molen Nicole Bakker: „We zouden het fantastisch vinden als Prinses Beatrix in de toekomst deze taak overdraagt aan Prinses Amalia.” In 2023 bestaat de Vereniging De Hollandsche Molen 100 jaar. Nicole: „Ons doel is om dan 100.000 molenvrienden te hebben.”

VRIJWILLIGERS Zonder de enthousiaste vrijwillige molenaars en al die mensen die de molen steunen zou het niet mogelijk zijn om de molen te laten draaien en te behouden. De inwoners van Wijk bij Duurstede voelen zich betrokken bij de molen. Nicole Bakker: „Er is een heel netwerk van vrijwilligers en zeer actieve molenaars. Fijn is ook dat er een nieuwe generatie wordt opgeleid.” Een mooi voorbeeld daarvan is de nu 18-jarige Louis Maas. Hij helpt al jaren mee op de molen en behaalde eind vorig jaar zijn molenaarsdiploma. „Ik vind het prachtig om met oude machines te werken. Zo vaak ik kan kom ik op de molen,” vertelt Louis.

Helaas is de molen nu niet geopend voor publiek. Vervelend, omdat veel trouwe klanten meel komen halen. Tot de molen weer open gaat voor bezoekers is het meel van Molen Rijn en Lek te koop bij Delicatessen Plus aan de Peperstraat 39a.